Қазақстанда енді азаматтық-құқықтық шартпен (АҚШ) жұмысқа алуға рұқсат етілмейді, міндетті түрде еңбек шартын жасасу керек. Сенат «Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын мақұлдады.
Бұл туралы Paida-news.kz ақпараттық порталы Нарық сайты дерегіне сүйеніп хабарлайды.
Құжат жұмыс берушілерге де, қызметкерлерге де қатысты бірнеше маңызды өзгерістер енгізеді.
Негізгі жаңалықтардың бірі — азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттарды (АҚШ) іс жүзінде еңбек қатынасы ретінде қолдануға тыйым салу. Яғни, егер қызметкер нақты лауазым бойынша жұмыс істесе, жұмысты өзі орындаса, компанияның ішкі тәртіптеріне бағынса және еңбегі үшін (нәтиже емес, процесс үшін) ақы алса, мұндай қатынастар міндетті түрде еңбек шарты арқылы рәсімделуі тиіс.
Тағы бір маңызды норма әлеуметтік қорғауға қатысты. Заң 14 жасқа дейінгі баланы тәрбиелеп отырған жалғызбасты ата-аналарды жұмыс берушінің бастамасымен жұмыстан шығаруға тыйым салады. Бұл шектеу штат қысқарту немесе өндіріс көлемінің төмендеуі жағдайларына да қолданылады.
Өзгерістер еңбек дауларын реттеу тәртібіне де әсер етті. Енді келісім комиссияларының жұмысына тәуелсіз делдал тартылуы мүмкін, бұл тараптар арасындағы дауларды объективті қарауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар өндірістегі қауіпсіздік талаптары күшейтіледі. Ереуіл кезінде тараптар қауіпті өндірістік нысандарда апаттар мен адамдардың өміріне қауіп төндірмеу үшін ең аз қажетті жұмыс көлемін қамтамасыз етуге міндетті.
Жазатайым оқиғаларды тергеу комиссияларының құрамы да кеңейтіледі. Енді оған жәбірленушінің адвокаты, жұбайы немесе заң кеңесшісі қатыса алады, бұл оның мүддесін қорғауды күшейтеді.
Сондай-ақ заң қызметкердің жазатайым оқиғадағы кінәсінің деңгейіне шектеу енгізеді — ол 25%-дан аспауы тиіс. Бұл норма жауапкершілікті жұмыс беруші мен қызметкер арасында әділ бөлуге бағытталған.